ROMA VİLLA?

Roma villasında 2008 çalışmalarına. 2007 sezonundaki çalışmalarda ortaya çıkartılan, postamentlerin ortasındaki kalan ve açılamayan avlu bölümünün nasıl bir yapıda olduğunu ve ortasında ne gibi bir zemine sahip olduğunun anlaşılması amacıyla bu alanda 3x5 m’ lik yeni bir açma açılmasıyla başlandı( Resim 2 ). Bu alanda seviye inildikçe çalışmaların zorlaşması nedeniyle  -150 cm kodda açma iki kısma bölünerek çalışmalara devam edildi. Doğu kısmında gerçekleştirilen çalışmalar sırasında bol miktarda kırık seramik parçaları, cam kaplara ait kaide ve dudak parçaları ile yapının duvarlarında ve üst yapısında kullanılmış tuğla parçaları ele geçti.  Bu alanda -150 cm koddan sonra seramik kırıkların fazlalaştığı,  yürüme zeminden -290 koda gelindiğinde ise,  önceki yıllarda avlunun inilen seviyesinde zeminin bitmediği, dolgu toprağın devam ettiği görüldü.(Resim 3 ) Bu nedenle avlunun ortasında kalan kısımda başka bir mimari öğenin olabileceği düşüncesi akla geldi. Bu düşünce doğrultusunda yapılan çalışmalarda -290 cm de sütunlarla çevrili alanda havuz (= Pisina)’ya ait ilk bulgulara rastlandı. Havuzun zeminine ulaşmak için devam ettirilen çalışmalarda  -310 cm kodda havuzun ikici basamak sırasına, yürüme zeminden -400 cm koda gelindiğinde ise, havuzun zeminine ulaşıldı. (Resim 4 ,5 ) Bu çalışmaların sonucunda havuzun yapının zemininden basamaklı bir şekilde derinleştiği ve zemininin ise ortaya çıkarılan diğer bölümler gibi sıkıştırılmış toprak üzerine büyük bölümü tahrip olmuş ince mermer plakalarla kaplı olduğu anlaşılmıştır. Yapının simetrik bir planda olması nedeniyle sütunlu avlunun batısında kalan duvarın, doğu kısımda da olması gerektiğinden hareketle açmanın doğu bölümünde devam ettirilen çalışmalarda yürüme zeminine oldukça yakın bir seviyede bu duvarın varlığı ortaya çıkarıldı. Ortaya çıkarılan doğu duvarının batı yönünden zemine doğru devam eden çalışmalarda ilk önce batı duvarındaki üst yapıdaki atık suların kanala bağlayan künkün aynısı tespit edilmiş ve batıdan gelen kanalın bu bölümde kıvrılarak kuzeye doğru devam ettiği anlaşılmıştır. Geçen yıl tespit edilen ancak tam olarak açılamayan batı yönündeki kırık postament temizlenerek ortaya çıkarıldı. Bu postament 87x90cm ölçülerinde mermer bir atlık üzerine yer almaktadır.(Resim 6 ) Kırık yerleri incelendiğinde murç izleri görülmüş buda bize buradan sökülüp başka bir yerde kullanıldığını göstermektedir. Postament atlığı avlunun güney duvarına 125 cm doğu duvarına ise 120 cm mesafededir. Bu kısımdaki zeminin yapısına baktığımız zaman avlunu tümünde görülen sıkıştırılmış harçlı zeminin üzerine mermer kaplamın uygulandığı görülmektedir. Postamentin tamamen ortaya çıkartılmasından sonra çalışma avlunu ortasında açılmayan kısımlara kaydırılmıştır. İlk olarak daha önceden ikiye ayrılmış ve batı kısmı açılan havuzun zemini tamamen görmek amacıyla doğu kısımda çalışmalar devam edilmiştir. -120 cm gelindiğinde yarısı açma sınırında kalmış bir korinth başlığı görüldü(Resim 7 ) bu başlığı ortaya çıkarmak için açma 80x130cm kuzeye doğru genişletildi. Çıkarılan başlık incelendiğinde 2007 sezonunda tespit edilen yarısından kırık korinth başlığının devamı olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmalar sırasında yapının üst yapısı hakkında fikir veren bir tuğla parçası ele geçmiştir. Bu tuğla kemerli bir yapıda kullanılmış olmalı. Tuğlalar birbirlerine paraler değil de kavis yapacak şekilde harçla tutturulmuştur. Peristilde bulunan sütunlar, birbirlerine ve avluyu çevreleyen duvarlara kemerle bağlanmış olmalı. -270 cm gelindiğinde havuzu çevreleyen mermer blokların hemen altında güney doğu köşesinde 60x80cm’lık bir alanı kapsayan ters ve düz düşmüş renkli sıva parçaları görüldü.(Resim 8 ,9 ) Bu parçalar üzerinde kırmızı, sarı, siyah, mavi, mor, turuncu, yeşil renkler görüldü. 3 sezondur villada yapına tüm çalışmalarda hemen hemen her kotta karşımıza çıkan kırık roma seramikleri, kırık cam kaideler ve dudak kenarları, hayvan kemikleri, bu sektörde de görüldü. Bir fark olarak havuzun batı kısmında yapılan çalışmalarda bol miktarda tespit edilen seramik, cam, ve hayvan kemiklerinin havuzun doğu kısmında azaldığı görüldü. Havuzun tamamında zemine inildiğinde: zeminin ve basamakların tamamın mermer ile kaplandığı görüldü. Bu mermer geç dönemlerde buradan götürülmüş olmalıdır. Havuzun ölçülerine baktığımız zaman: doğudan batıya 5.40m uzunluğunda olduğu, avlunu revaklı kısmında -130 kotta zemini olduğu görülmüştür.  Ayriyeten zemin iki basamakla daraltılmış olduğu da tespit edilmiştir. (Resim 10 ,11 )

Peristilin ortasında yolun geçmesinden dolayı bu alan tamamen açılamamış ve havuzun tam planı ortaya çıkarılmamıştır.  Havuz (= Pisina) ‘da çalışmalar sona erdikten sonra avlu=(peristil)’in batı duvarı ile postamentlerin altlıklarını oturduğu mermer blokların arasında kalan revaklı kısımda çalışmalara devam edilmiş. Böylelikle yolun güneyinde kalan avlunun yarısı tam anlamı ile ortaya çıkarılması düşünülmüştür.  Doğu duvarında kapı açıklığı olmadığı görülmüştür. 2007 sezonunda yapılan çalışmalarda batı duvarı üzerinde iki postament arasında kapı açıklığı tespit edilmiştir. Karşılıklı duvarlar üzerinde birinde kapı olması diğerinde olmaması avluda asimetrik bir plan uygulandığını göstermektedir. -120 cm kotta gelindiğinde yarısı açma sınırında kalan bir adet atlığı ile beraber postament tespit edilmiş. 58 cm yüksekliğinde olan postament açma sınırında kaldığı için tamamı ortaya çıkartılamamıştır. Avluda yapılan çalışmaların tamamlanması sonunda avlunun doğu duvarının hemen doğusuna 5x3m’lik yeni açma açılmış kent karolajına göre bu açmaya 1345-1255 diye isimlendirilmiştir.  Burada seviye inilmesi ile bu sezonki çalışmalara son verilmiştir. (Resim 12 )

ROMA VİLLA EKİBİ

Yüksek Lisans Öğrencisi: Alper YILMAZ (Açma Başkan)

 Arkeoloji Öğrencisi: Aytekin KARABEKTAŞ

 Arkeoloji Öğrencisi: H.İbrahim CAN

 Arkeoloji Öğrencisi: Ali Osman YILDIZ

 Arkeoloji Öğrencisi: Ersin AYDIN

Arkeoloji Öğrencisi: Ali KAPLAN

Arkeoloji Öğrencisi: Alkan AKTAŞ