Skip to content

Parion

Narrow screen resolution Wide screen resolution Increase font size Decrease font size Default font size default color black color cyan color green color red color
Tiyatro Çalışmaları PDF Yazdır E-posta
Yazar Administrator   
Çarşamba, 30 Mayıs 2007
 

A.    TİYATRO

 

Kentin kuzey surları içerisinde kalan[2] ve doğu – batı yönünde konumlanmış olan[3] antik tiyatro’daki 2007 sezonu çalışmaları 2006 sezonunda olduğu gibi sahne binasını bulmaya yönelik olarak A6 olarak isimlendirilen açmada devam etmiştir ( Resim 1  ).  Çalışmaların başlangıcında 1341-1391 yıllarına tarihli V. John’a  ait iyi durumda, ön yüzünde at üzerinde St.Demetrios arka yüzünde ise V. John’un cepheden portresinin yer aldığı ½ Stavraton yada ½ Hyperpyron biriminde  bir Bizans sikkesi ele geçmiştir. Ele geçen bu Bizans sikkesi tiyatroda 2006 yılında ortaya çıkartılan geç dönem duvarının, tiyatro ve kentin önde gelen diğer yapılarındaki tahribatın nedeninin anlaşılmasına olanak tanımıştır[4].

A6 açmasında devam eden çalışmalarda – 115 cm. kota kadar herhangi bir önemli buluntuya rastlanılmamış, sadece oldukça niteliksiz Bizans seramik parçaları ortaya çıkmış, -120 cm. kota ulaşıldığında ise, ilk mimari kalıntılar elde edilmeye başlanmıştır. Bu mimari kalıntılar sırasıyla bir tarafında ters – düz kapalı palmet ve kenger yaprağı biçimli lotus çiçeğini ile üst tarafında lesbos kymationu ve onunda üzerinde, ortalarında rozet çiçeklerin yer aldığı meander motifi, diğer tarafında ise daha kaliteli bir işçilik yansıtan lesbos kymationu, yumurta-okucu dizisi ve kıvrık dal bezemesinin yer aldığı mimari parça ( Resim 2  ), 93x41 cm. ölçülerinde 9 cm. lik bant içerisinde yer alan lesbos kymationu ile çevrili alan içerisinde kıvrık dal bezemesinin yer aldığı bir pilaster parçası ( Resim 3  ) ve üzerinde dört satırlık Grekçe yazıt yer alan mermer altlık ortaya çıkarılmıştır ( Resim 4 ).

Ele Geçen mimari parçalar üzerindeki bezemeler biçem özellikleri bakımından Aspendos Nymphaeum[5], Hierapolis ve Nysa Tiyatrolarında[6] karşımıza çıkan ve Severuslar dönemine tarihlenen bezemeler ile yakın benzerlikler göstermektedirler. Üzerinde Grekçe yazıt yer alan mermer blok ise son kısımda yer alan “ΕΥΧΗΝ” (=Adadı)  kelimesinden dolayı bir adak yazıtıdır ve harf karakteri olarak Roma dönemi özelliği göstermektedir[7].

Parion antik tiyatrosunda A6 açmasında çalışma şartlarının zorlaşması üzerine A6 açmasının yaklaşık 5 m. doğusunda sahne binasının iç kısmı olabileceği düşünülen alanda 3x3m. ölçülerinde A7 açması açılarak burada -20 cm. kota kadar çalışılmış ve bazı duvar kalıntıları tespit edilmiştir.



[2] Parion antik tiyatrosu, surların içinde yer alması ile Rhodiapolis, Oenonda, Tralles, Nysa, Alinda, Cibyra, Kadyanda, Magnesia an Meandrum ve Pergamon tiyatrolarıyla benzerlik göstermekte; Ferrero’nun sınıflandırmasına göre, “kent merkezi içerisinde kalan tiyatrolar” grubuna girmektedir. D.B.Ferrero, Batı Anadolu’nun Eski Çağ Tiyatroları (1988) 20.

[3] Parion tiyatrosu bu konumuyla da Pergamon tiyatrosu ile benzerlik göstermektedir, D.B.Ferrero, Batı Anadolu’nun Eski Çağ Tiyatroları (1998) 28.

[4] V.John’a ait Bizans sikkesi tarih olarak Türk akınlarının Bizans’ı bunalttığı dönemlere denk gelmektedir. Tarihsel kaynaklara göre V. Johannes’in 1354 yılında tekrar tahta çıktığında Türk akınları bütün hızıyla devam ediyordu. Hatta kral Macaristan imparatorundan yardım istemiş, fakat yardım gelmemesi üzerine I.Murad’ın vasal kralı olmayı kabul etmiştir. Buna göre Bizanslılar, kenti Türk akınlarına karşı koruyabilmek için, tiyatro ve kentin o güne kadar ayakta kalabilmiş diğer önemli yapılarından elde ettikleri  işe yarar bütün mimari parçaları sur duvarının güçlendirilmesinde kullanmışlardır. O.Tekin, Bizans Sikkeleri (1998) 92.

[5] B.Can, Aspendos Tiyatrosu Bezemeleri, Erzurum Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi Erzurum (1999) lev.32-c

[6] C.Başaran, Roma çağı Lotus – Palmet Örgesi (1995) 123, lev.36, a; M.Karaosmanoğlu, Roma çağı Yumurta Dizisi, 1996,52,  lev.38a, 53, lev.42 a

[7] H. Malay, Epigrafi (Yazıt Bilim) (1987) 5, res.3; T.A.M., 1, no.324.

Son Güncelleme ( Cumartesi, 21 Ocak 2012 )