Sondaj Çalışmaları

            Parion’da varlığını antik kaynaklardan öğrendiğimiz, ancak kesin yeri konusunda hiçbir belgenin bulunmadığı antik yapıların nerede olduğunu belirlemeye yönelik olarak arazide duvar kalıntıları ve bitki örtüsünün yoğun olduğu yerlerde, kalıntıların kimliğini tespit etmeye yönelik olarak sondaj çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 2 sondaj grubu oluşturulmuş ve bunlara SDJ1 ve SDJ2 adları verilmiştir.

Sondaj 1: 
                SDJ1 grubunun gerçekleştirdiği çalışmaların ilki, SDJ1-1, Harmanyeri Mevkiinde toprak yolun sağında 3x3m ölçülerinde açılan sondajdır. Eğimli bir arazide gerçekleştirilen çalışmalar kuzeyde -50, güneyde ise -110cm kotuna kadar devam etmiştir. Kuzey-güney yönünde 75cm genişliğinde ve doğu-batı doğrultusunda 85cm genişliğinde moloz taşlarla örülü iki duvarın ortaya çıkması, açmadaki çalışmaları güçleştirirken, derine inildikçe gözlenen taş döşeme ve bütün duvarlardaki özensiz işçilik, kalıntıların geç döneme ait olduğunu ortaya koyunca buradaki çalışmalara son verilmiştir (Resim 17).

SDJ 1-2, tiyatronun yaklaşık 60m güney doğusunda yer alır. Yol üzerinde yüzeyden tespit edilen 2 mezar 3x3m ölçülerinde bir açma içerisine alınmıştır. Etrafı taş döşeli, 50x200cm ölçülerindeki mezarda, doğu-batı yönünde, daha önceki gömüye ait kemiklerin güney yana toplanmasıyla yatırılan, başı güneyde bir erkek iskeleti bulunmuştur. Mezarda iskelet dışında bir buluntuya rastlanmamıştır. Güneydeki diğer mezar da, etrafı bir sıra taşla çevrilmiş ve 35x100cm ölçülerindedir. Öncekinin başı doğuya, diğerinin batıya olmak üzere 2 çocuk iskeletinin bulunduğu mezarda iskelet dışında herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Mezarların çizimleri yapılıp fotoğrafları çekildikten sonra kapatılmıştır (Resim 18).

SDJ 1-3, SDJ 1-1 açmasının batısında, 3x3m ölçülerinde açılmıştır. Açmada doğu-batı yönünde tespit edilen duvarın ön yüzünde kullanılan, üzerine iç içe çizilmiş 3 kareden oluşan bir taş oyununa ait olduğu, büyük mermer blokların başka bir yapıdan devşirildiği düşünüldü. Duvarın arkasında büyük bir pitos tespit edilmiş, ancak zaman yetersizliğinden çalışmalar sonraya bırakılmıştır (Resim 19).

SDJ 1-4, SDJ 1-1 ve SDJ 1-3 açmalarının tam karşısında, yol kenarında yer alan, yaklaşık 15m uzunluğundaki düzgün kesme taş duvarın hangi yapıya ait olduğunu belirlemeye yönelik olarak başlatılan çalışmalara öncelikli olarak yoğun bitki örtüsünün temizlenmesiyle başlandı. Yaklaşık 15m devam eden duvarın bazı kesimlerde 3 sırası korunmuştur. 5x5m ölçülerindeki açmanın kuzey kenarına bitişik olarak kuzey-güney yönünde, -40cm de sonlanan moloz taş bir duvar tespit edildi. Duvarın dış yüzünde yapılan çalışmalarda düzgün kesme taş blokların bazı kesimlerde kademeli olarak 3 sıraya kadar korunduğu gözlendi (Resim 20).

Duvarın nereye kadar devam ettiğini belirlemeye yönelik olarak, SDJ1-4’ün doğusunda açılan SDJ1-5 sondajında -160cm kotuna kadar inildi ve düzgün kesme taş duvarın yaklaşık 20m uzunluğunda olduğu tespit edildi. Ancak bu sezon çalışmaları yapının kimliğini belirleyebilmek için yeterli bilgi sağlamadı. Duvarın yaklaşık 90cm kalınlıkta ve Şimdilik 25m uzunlukta olduğu ve doğu kesiminde yaklaşık 1.20m genişliğinde bir kapı açıklığı bulunduğu tespit edildi (Resim 21). Her ne kadar yapının kimliğini verecek bulgulara ulaşılamasa da, taşlarda ve duvarda gözlenen işçilik kalitesi, bu yapının kentin önemli yapılarından biri olduğunu düşündürdü. Ancak zemin arama çalışmaları zaman darlığı nedeniyle gelecek sezona bırakıldı. 

Sondaj 2                                                                                                                                             
SDJ 2 grubu tarafından Tiyatronun 100m kuzey doğusunda, deniz kıyısına yakın, Taş Kule Mevkiinde,  3x3m ölçülerinde açılan SDJ 2-1 sondajında -1.72cm kotuna ulaşıldı ve açmadan çok miktarda moloz taş ve düzgün olmayan iki sıra taştan oluşan bir duvar ortaya çıkartıldı. Duvarın ölçüleri alınıp fotoğrafları çekildikten sonra açma kapatıldı (Resim 22 ).

SDJ 2-2, tiyatronun yaklaşık 60m kuzey doğusunda, köy muhtarı Bekir ÖZKAN’ın, daha önce elektrik direği dikimi sırasında sıvalı duvarların ortaya çıktığını söylediği yerde gerçekleştirildi (Resim 23). Bu alanda önce 3x3m ölçülerinde bir açmayla başlanan çalışmalarda -20cm kotunda 1.65cm uzunluk ve 1.37cm eninde üzeri ve araları harçlı, tuğla ve taş bloklardan oluşan bir duvar kalıntısına rastlanıldı. Kuzey güney doğrultusunda uzanan duvarın doğuya bakan yüzünün sıvalı olduğu gözlendi. Bunun üzerine açma güney ve doğu yönlerine doğru 1’er metre genişletildi. Burada devam eden çalışmalarda, elektrik direğinin dikimi sırasında açılan ve daha sonra kaçak kazıcılar tarafından genişletilen açmada, -25cm kotunda, birbirleriyle kesişen 82.cm genişliğe sahip düzgün duvarların kuzey – güney ve doğu – batı yönünde uzandıkları anlaşıldı. Duvarların kesişme yerinde, çapı 14.7cm olan pişmiş toprak künk yerleştirildiği tespit edildi. Çalışmaların devamında, -2.90cm kotunda profilli süpürgelikler tespit edildi. Zeminin sıkıştırılmış topraktan oluşturulduğu görüldü. Açmadan kandil parçaları ince mermer kaplama levhaları, kırmızı, sarı, yeşil, lacivert, siyah kırmızı boyalı ve desenli sıva parçaları ve kırmızı renkli roma seramiği parçaları ile 8cm çapında oldukça korozyonlu bronz bir ayna ve düşük kondüsyonlu bir sikke ele geçti.

5X5m’ye genişletilen açmada ortaya çıkan duvarların ait olduğu mekanların zeminini bulmaya yönelik olarak sürdürülen çalışmalarda, Açmanın kuzey kenarına yakın -1.80cm kotunda beyaz mermerden çok kaliteli işçilikli bir Korinth-Dil Yaprak motifli sütun başlığı bulundu (Resim 24). -2.80cm kotunda ise renkli damarlı mermerle kaplanmış zemine ulaşıldı. Zeminin hemen üzerinde kuzeye ve doğuya doğru devam eden mermer blokların dört köşeli sütun altlığıyla birleşerek kesiştiği gözlendi (Resim 25 ). Bu açmada sütun altlığının üzerinden kötü kondüsyonlu 3 adet Roma sikkesi ele geçirilmiştir. Burada bulunan ince mermer levhaların duvarları belli bir mesafeye kadar kapladığı anlaşıldığından ve açmadaki duvarların kesişme noktasındaki künk (su künkü? ) sayesinde bu yapının bir hamam olabileceği düşünüldü.Buradaki çalışmalara açmanın etrafının basit bir taş duvarla çevrilmesi ve uyarı yazısının yerleştirilmesi ile bu sezon için son verildi.